Người cao tuổi lãnh lương hưu ở Hà Nội – Ảnh: DANH KHANG
Theo một bạn đọc chia sẻ, bản thân đã 50 tuổi và đang muốn đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện để có chế độ khi về già, vậy muốn hưởng lương hưu khoảng 5 triệu đồng/tháng thì mức đóng thế nào, quyền lợi cụ thể ra sao.
Tăng tuổi nghỉ hưu
Theo chuyên gia của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nêu rõ Bộ luật Lao động 2019 quy định tuổi nghỉ hưu sẽ tăng dần qua từng năm từ 60 lên 62 tuổi với nam, và từ 55 lên 60 tuổi với nữ.
Từ năm 2021, mỗi năm tăng thêm 3 tháng với nam và 4 tháng với nữ cho tới khi nam đủ 62 tuổi vào năm 2028, nữ đủ 60 tuổi vào năm 2035.
Như vậy, trong năm 2026, lao động nam nghỉ hưu ở 61 tuổi 6 tháng, còn lao động nữ là 57 tuổi. Thời điểm hưởng lương hưu là ngày đầu tiên của tháng liền kề sau khi nghỉ hưu.
Lao động làm việc trong điều kiện bình thường hưởng lương hưu nếu đáp ứng 2 điều kiện là đóng bảo hiểm xã hội đủ 15 năm trở lên và đến tuổi về hưu, tức giảm 5 năm tối thiểu so với quy định hiện hành.
Cụ thể, mức lương hưu hằng tháng được xác định theo công thức: Lương hưu = tỉ lệ hưởng lương hưu x mức bình quân thu nhập tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
Với người đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, mức bình quân tiền lương tính trên toàn bộ thời gian đóng (có điều chỉnh theo hệ số trượt giá). Công thức như sau: mức bình quân = tổng (mức lựa chọn đóng x hệ số điều chỉnh) / tổng số năm đóng.
Ngoài lương hưu, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện còn được hưởng bảo hiểm y tế với mức hỗ trợ đến 95%.
Nếu ai không may qua đời nhưng đã đóng bảo hiểm xã hội 60 tháng trở lên và chưa nhận lương hưu, thân nhân sẽ hưởng trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất một lần, tính theo thời gian và mức đóng thực tế.
Trường hợp đang hưởng lương hưu nhưng qua đời (ví dụ 70 tuổi), thân nhân sẽ được hưởng trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất một lần.
Người dân làm thủ tục liên quan đến bảo hiểm xã hội – Ảnh: HÀ QUÂN
Cách tính lương hưu
Chuyên gia bảo hiểm xã hội lấy ví dụ một người đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đủ 20 năm để nhận lương hưu 5 triệu đồng/tháng. Trong đó nữ giới có tỉ lệ hưởng lương hưu là 55% còn nam giới là 45%.
Hệ số điều chỉnh của cơ quan bảo hiểm xã hội giả định là 1,4505 để làm cơ sở áp dụng tính hệ số điều chỉnh bình quân tiền lương, thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội theo hướng dẫn. Mức lương hưu thực tế bám sát quy định pháp luật và hệ số điều chỉnh do cấp có thẩm quyền ban hành khi người tham gia muốn giải quyết chế độ.
Ví dụ 1, để có lương hưu khoảng 5 triệu đồng/tháng, lao động nữ có thể chọn mức lương làm căn cứ tính bảo hiểm xã hội là 6,3 triệu đồng/tháng.
Với quy định đóng 22% mức lương để tính bảo hiểm xã hội tự nguyện, người này cần đóng 1,386 triệu đồng/tháng. Sau khi được Nhà nước hỗ trợ tối đa, không quá 120 tháng (theo mức hỗ trợ hiện hành), số tiền thực đóng là: 1,32 triệu đồng/tháng. Mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội: 6,3 triệu đồng × 1,4505 triệu đồng = 9,138,150 đồng.
Như vậy, lương hưu dự kiến của người phụ nữ trên là 55% x 9,138,150 = 5,025,982 đồng/tháng.
Ví dụ 2, để có lương hưu khoảng 5 triệu đồng/tháng, lao động nam có thể chọn mức lương làm căn cứ tính bảo hiểm xã hội là 7,7 triệu đồng/tháng.
Với quy định đóng 22% mức lương để tính bảo hiểm xã hội tự nguyện, người này cần đóng 1,694 triệu đồng/tháng. Sau khi được Nhà nước hỗ trợ tối đa, không quá 120 tháng (theo mức hỗ trợ hiện hành), số tiền thực đóng là: 1,628 triệu đồng/tháng. Mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội: 7,7 triệu đồng × 1,4505 triệu đồng = 11,168,500 triệu đồng.
Như vậy, lương hưu dự kiến của người đàn ông trên là 45% x 11,168,500 đồng = 5,025,825 đồng/tháng.
Để có lương hưu khoảng 5 triệu đồng/tháng, Bảo hiểm xã hội Việt Nam gợi ý các mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện như sau. Với lao động nữ, họ cần đóng từ 1,32 – 1,386 triệu đồng/tháng. Với lao động nam, họ cần đóng 1,628 – 1,694 triệu đồng/tháng.
Nguồn: tuoitre.vn